Zastanawialiście się kiedyś, jak wygląda studiowanie z perspektywy osoby nie(do)słyszącej? Z jakimi problemami borykają się takie osoby i jak sobie radzą? Na te i inne pytania, przybliżające nieco świat studentów z wadami słuchu, odpowiada nam dzisiaj Beata Krystkowiak - studentka UAM i  laureatka ogólnopolskiego konkursu stypendialnego Organizacji Niesłyszących i Słabosłyszących Internautów.

Monika Bryk, Kontra: Opowiedz nam o sobie. Kim jesteś, co studiujesz?

Beata Krystkowiak: Jestem studentką na Wydziale Studiów Edukacyjnych na kierunku resocjalizacja oraz edukacja dorosłych i gerontologia. Ponadto prężnie działam w Zrzeszeniu Studentów Niepełnosprawnych UAM Ad Astra oraz w Kole Naukowym Studentów Resocjalizacji „Dwa Światy”. Od dziecka angażowałam się w działalność społeczną i już wtedy wiedziałam, że moim powołaniem jest praca z ludźmi. To, czym zajmuję się obecnie, wiąże się właśnie z nabieraniem doświadczenia w pracy z ludźmi, a okres studiów jest na to najlepszym momentem - mam teraz najwięcej możliwości i czasu na taką działalność.


Kontra: Z czym wiążesz swoją przyszłość?

BK: Na pewno nie zabraknie w niej akcentu pracy z osobami nie(do)słyszącymi. Jest to grupa osób najbardziej wyizolowana ze społeczeństwa. Chciałabym żeby ta bariera stopniowo malała. Czasami zastanawiam się czy moje miejsce nie jest w polityce? :)


Kontra: W konkursie ważne były dodatkowe osiągnięcia. Czym Ty zajmujesz się poza studiami?

BK: Jak już wcześniej wspominałam działam w ZSN UAM Ad Astra, któremu poświęcam najwięcej czasu. Zaangażowana jestem głównie w projekty dotyczące osób z niepełnosprawnością słuchową, czyli np.: kursy języka miganego czy warsztaty savoir-vivre w kontaktach z osobami nie(do)słyszącymi. Teraz też staram się stworzyć lektorat języka polskiego dla studentów nie(do)słyszących, dla których często język polski jest językiem obcym, gdyż na co dzień posługują się oni Polskim Językiem Migowym (PJM). Ponadto jestem odpowiedzialna m.in. za marketing naszego Zrzeszenia tj. robienie ulotek, plakatów, itp. oraz prowadzenie biura.


Kontra: Jak wpływa na Twoje życie wada słuchu?

BK: Ze mną właściwie jest tak, że nie należę ani do świata głuchych, ani do świata słyszących. Dlaczego? Moim pierwszym językiem był język polski, językiem migowym posługuję się dopiero od 3 lat, dlatego nie zawsze jestem w stanie „wyłapać” to, o czym osoby niesłyszące „mówią”. Natomiast kiedy jestem wśród osób słyszących, prawie nic nie słyszę - pomimo tego, że potrafię czytać z ust rozmówcy, trudno mi się z nimi porozumieć, szczególnie, że wszędzie jest ten wszechogarniający hałas np. tramwajów, lądujących samolotów, itp., a też nie każdy ma tyle cierpliwości, by powtórzyć jedno zdanie dziesięć razy.

Moje studiowanie z kolei nie miałoby sensu gdyby nie Indywidualna Organizacja Studiów (IOS). Bo jak robić notatki na zajęciach, jeśli nic się nie słyszy? Jak przygotować się na egzamin, kiedy nie mam własnych notatek, a i książek w bibliotece brak? Jak w ogóle poradzić sobie na egzaminie pisemnym, kiedy nie słyszy się pytań dyktowanych przez wykładowcę? I co zrobić, gdy nie usłyszy się terminu zaliczenia lub innych ważnych dla studenta informacji? To powoduje dodatkowy stres.  


Kontra: Jak wygląda studiowanie na UAM z perspektywy osoby niedosłyszącej?

BK: Jeśli chodzi o studiowanie, to dzięki IOS ma ono bardzo indywidualny charakter. Zaliczenia materiału odbywają się face-to-face z wykładowcą, zazwyczaj w innym terminie niż sesyjny. W spokojnej atmosferze, w pokoju wykładowcy, gdzie nie ma problemu z akustyką, a spotkanie twarzą w twarz ułatwia komunikację. Wbrew pozorom zazwyczaj zdaję egzaminy ustne, gdyż nie chciałam uciekać przed trudnościami w komunikacji, ale jakoś sobie z nimi radzić. Wykładowcy już od pierwszych zajęć wiedzą o mojej dysfunkcji, a to ułatwia nam współpracę. Tacy wykładowcy jeśli zawczasu wiedzą o moim problemie, często sami wyciągają dłoń udostępniając swoje notatki, bądź książki i zapraszając na konsultacje. Te relacje są bardziej rodzinne :) Niestety ze względu na mój niedosłuch niemożliwe jest uczestniczenie w wykładach, na których nic nie słyszę i dodatkowo się tym denerwuję. Wolę swój czas poświęcić na czytanie książek, które pochłaniam.


Kontra: Myślisz, nasza uczelnia jest dobrze przystosowana do potrzeb studentów nie(do)słyszących? Co można by zmienić?

BK: Pełnomocnik Rektora ds. studentów z niepełnosprawnościami, pan mgr Roman Durda, z którym jako Zrzeszenie współpracujemy, zawsze służy pomocą wszystkim studentom. Praktycznie nie ma sytuacji, której nie można rozwiązać, jeśli przyjdzie się z problemem w odpowiednim czasie, a nie na ostatnią chwilę. Tak naprawdę najważniejszą rzeczą jest uświadomienie i wyjaśnienie problemu związanego z naszą dysfunkcją. Po spokojnej rzeczowej rozmowie zawsze dojdzie się do porozumienia. Najważniejsza jest współpraca student - wykładowca.

Uczelnia stworzyła również lektorat z języka angielskiego dla studentów z dysfunkcją słuchu, który od tego roku akademickiego odbywa się w najnowocześniejszej sali do nauki języków obcych w Polsce. Dzięki temu coraz liczniejsze grono studentów ma szansę podjęcia i ukończenia studiów, gdzie język obcy jest przedmiotem obowiązkowym. Tutaj indywidualne podejście i praca w małych, maksymalnie 4-osobowych grupach, oraz życzliwość i pomoc pań lektorek, pomaga zdobyć nie tylko zaliczenie z przedmiotu, ale i niezbędną w dzisiejszych czasach umiejętność komunikacji chociażby na piśmie w języku angielskim.

Jeśli zaś chodzi o dostosowanie budynków do osób z dysfunkcją słuchu, to niestety ta kwestia pozostawia wiele do życzenia. Brak pętli induktofonicznej w większości sal, brak tłumacza języka migowego, brak odpowiedniej ilości książek w bibliotece - te rzeczy nie ułatwiają nam studiowania. Ale tutaj ma miejsce podejmowanie trudnych decyzji - czy pieniądze zainwestować w podjazd lub windę dla osób z niepełnosprawnością ruchową, których jest zdecydowanie więcej, czy też dla dosłownie 2-3 osób na wydziale zainstalować taką pętlę?

Światełkiem w tunelu jest dla takich osób program STUDENT II Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), który refinansuje zakupione książki, dyktafon, pendrive i OLBRZYMIĄ ilość notatek ksero. Niestety z roku na rok PFRON dostaje coraz mniejsze środki na ten cel. W tym roku na przykład nie zostały sfinansowane tłumaczenia na język migowy.

Na szczęście z roku na rok wzrasta liczba osób z niepełnosprawnością, także słuchową, które podejmują studia. Osoby te są coraz bardziej świadome, że jeśli chcą przekonać przyszłego pracodawcę do zatrudnienia, muszą zdobyć jak najlepsze wykształcenie i kwalifikacje, które pozwolą im zdobyć wymarzoną posadę. Także uczelnie wyższe dążą do tego, aby zachęcić grono tych osób do studiowania właśnie u siebie. Ale i tak najważniejsze zadanie mają studenci, wśród których znajdują się osoby niepełnosprawne - koleżeńska pomoc i wyrozumiałość są dla nas bardzo ważne. Obraz nieszczęśliwej i biednej osoby niepełnosprawnej żyjącej na rencie i zasiłkach, odchodzi powoli do lamusa. My także potrafimy być świetnymi studentami, pracownikami i nierzadko wyróżniamy się w pozytywnym tego słowa znaczeniu!

wywiad przeprowadziła: Monika Bryk
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
grafika: wykorzystano obrazek ze strony: http://radom.gazeta.pl/radom/55,48201,8405938,,,,8407118.html